Wie vanaf Losser richting Enschede fietst en de Zuidkampweg op ’t Vaneker volgt, kan zomaar een bijzonder bouwwerk tegenkomen. Op het eerste gezicht lijkt het een kunstzinnig uitkijkpunt of een opvallend landschapselement. In werkelijkheid is het een luxe verblijf voor een van de meest mysterieuze bewoners van Twente: de vleermuis.
Een hotel zonder gastenboek
Het zogeheten vleermuizenhotel werd gebouwd nadat voormalige defensiegebouwen op het terrein van de vroegere Vliegbasis Twenthe moesten worden gesloopt. Uit ecologisch onderzoek bleek dat deze gebouwen een belangrijke kraam- en paarverblijfplaats waren voor de gewone dwergvleermuis. Omdat vleermuizen wettelijk beschermd zijn, moest er een volwaardig alternatief komen voordat de sloop kon plaatsvinden. Dat alternatief werd gevonden in een speciaal ontworpen vleermuizenhotel, op vrijwel dezelfde plek als de oude verblijfplaatsen.
Nederland telt 18 soorten vleermuizen, en alle soorten zijn wettelijk beschermd. De gewone dwergvleermuis is veruit de meest voorkomende soort en maakt vaak gebruik van vleermuishotels en speciale vleermuiskasten.
Slim ontworpen
Het bouwwerk is ongeveer 6,75 meter hoog en is opgebouwd uit hout en metselwerk. Van buiten oogt het eenvoudig, zodat het mooi past in het Twentse landschap. Van binnen is echter alles afgestemd op de wensen van de vleermuizen.
Het hotel beschikt over meerdere kamers die verschillen in temperatuur en luchtvochtigheid. Er zijn smalle openingen waardoor de dieren naar binnen kunnen vliegen, ruwe wanden waaraan ze zich kunnen vastklampen en donkere ruimtes waarin ze veilig kunnen rusten. Ook is rekening gehouden met bescherming tegen roofdieren, zoals de steenmarter.
Nachtelijke insectenjagers
De gewone dwergvleermuis behoort tot de kleinste vleermuissoorten van Nederland. Met een gewicht van slechts enkele grammen en een spanwijdte van ongeveer twintig centimeter is het een behendige vlieger.
Juist het landschap rond ’t Vaneker is ideaal voor deze dieren. Houtwallen, bosranden, lanen en poelen vormen een netwerk waar ze in de schemering op jacht gaan naar muggen, motten en andere insecten. Daarmee leveren vleermuizen een belangrijke bijdrage aan het natuurlijke evenwicht. Een enkele vleermuis kan in één nacht honderden insecten vangen.
Natuur krijgt de ruimte
Het vleermuizenhotel is onderdeel van de natuurontwikkeling op ’t Vaneker. Waar vroeger militaire gebouwen stonden, is een groen woongebied ontstaan waarin veel aandacht is besteed aan flora en fauna. Naast voorzieningen voor vleermuizen zijn er ook poelen en ecologische verbindingszones aangelegd voor onder andere de zeldzame kamsalamander. Inmiddels maken de vleermuizen dankbaar gebruik van hun nieuwe onderkomen.
Ook leuk voor een fietstocht
Voor inwoners van Losser is het vleermuizenhotel een leuke bestemming tijdens een fiets- of wandeltocht richting Enschede. Overdag is er natuurlijk weinig activiteit te zien, want vleermuizen slapen dan. Maar wie op een warme zomeravond rond zonsondergang in de buurt is, heeft kans om de kleine vliegers uit hun hotel te zien vertrekken voor een nacht vol insectenjacht.
Zo blijkt dat een bijzonder gebouw niet altijd voor mensen bedoeld hoeft te zijn. Soms zijn de belangrijkste gasten juist degenen die pas wakker worden als de zon ondergaat.
