Losser, het Orvelte van Overijssel

Jan Poorthuis heeft een mail gestuurd naar B&W, de politieke partijen, Historische Kring Losser en media. In deze mail spreekt hij onder andere zijn zorgen uit over de ontwikkelingen rond de oude Toren zoals sloop Marktzicht en de voormalige Plus, de bouw van appartementen en met name de aanleg van een parkeergarage onder het Martinusplein.

In dit artikel pikken we daar de Martinustoren uit met zijn beschrijving van de historie en zijn visie op de risico’s m.b.t. bouw appartementen  en parkeergarage.

• Zware stormen overleefd (zie hiervoor het boek van Aleida Leurink)
• Brand gesticht in de toren door Bernhard van Galen, kerk en toren zijn toen verbrand, gevels zijn ingestort. Het stenen kruis en ribgewelf in de toren vernield door vallende klokken en gevels.
• Rond 1880 was er een blikseminslag die een gat veroorzaakte van ongeveer 2m2 groot.
• Met de ontmanteling van het oude kerkhof, rond de toren en kerk is het maaiveld ongeveer 60 cm verlaagd.
• Gemeentebestuur heeft tot 2 keer toe besloten om de toren af te breken. Ze zijn teruggefloten door het Provinciebestuur in Zwolle.
• Om de oude toren te restaureren door aannemersbedrijf Heuting en Lit uit Winterswijk, is de toren van binnen en van buiten eerst in zijn geheel opgemeten en ook alle grote scheuren zijn op tekening gezet. Deze scheuren zijn in de buitengevels gerestaureerd. Een laag kloostermoppen is daarvoor weggehaald en later weer ingemetseld. Maar de scheuren aan de binnenzijde zijn niet hersteld.
• De toren is een Rijksmonument, dat betekent dat de toren en de omgeving bij elkaar horen.
• Met de opgraving onder leiding van Ben Olde Meierink, begin jaren tachtig van de vorige eeuw, heeft men zo geprobeerd de fundering op dezelfde plek op te metselen tot straatniveau. Op deze manier kun je zien hoe klein de oud kerk was. In overleg met de gemeente heb ik de leylijnen en de energiepunten rond de toren aangegeven en deze zijn in de bestrating verwerkt. Van heinde en ver kwamen mensen om de leylijnen en energiepunten te beleven. Helaas zijn er onlangs witte strepen aangebracht, om netjes te parkeren. Met auto’s erop, kun je niets meer zien van de fundering en de energiepunten.
• Ik heb 25 jaar rondleidingen gegeven ( 72.000 bezoekers)  in de Martinustoren en uitleg gegeven over de Toren en de energiepunten. Daarvan heb ik samen met de gemeente een toeristische folder gemaakt. Dit wordt nu allemaal om zeep geholpen door de parkeerplaats rondom de toren.

1. Een parkeerkelder zal de toren alleen maar instabiliteit geven. De fundering is namelijk op losse veldkeien gebouwd (zie ook de staat van de toren zoals hierboven omschreven). Zou je een kelder willen graven, dan moet deze minstens 4 meter diep zijn en omgeven door ingeheide stalen damwandprofielen.
2. Er bevindt zich onder het oude Edahcomplex een dikke betonvloer. Daar zitten dan weer een  twintigtal heipalen. Deze moeten ontmanteld worden en zullen veel trillingen veroorzaken, wat absoluut niet ten goede komt van de oude toren.

1. Rond 1900 heeft men de galmgaten van de toren dicht gemaakt met hout. Dit vanwege het inregenen. Bij het luiden van klokken met afgesloten galmgaten, ontstond er een barst in de brandklok, omdat het geluid niet weg kon en veel trillingen veroorzaakte.
2. De mensen, die direct tegenover de galmgaten  komen te wonen, kunnen geen raam openzetten en de ruiten krijgen het zwaar te verduren. Als gevolg de nodige rechtszaken. Ondanks dat de bewoners getekend hebben dat ze geen bezwaar zullen maken tegen het luiden, vrees ik dat de klokken stil blijven.